ΔΗΜΟΨΗΦΙΣΜΑ ΚΑΘΕ ΤΕΤΡΑΕΤΙΑ

Δημοψήφισμα κάθε τετραετία

Για τα Μνημόνια και για το θέμα της Μακεδονίας έγιναν διαδηλώσεις, φασαρίες, καυγάδες. Σπαταλήθηκαν ατέλειωτες ώρες σε τηλεόραση και ραδιόφωνο, γράφτηκαν πολλά σε εφημερίδες και διαδίκτυο. Συνεχίζουν ακόμα να ασχολούνται με το θέμα της Μακεδονίας, παρόλο που πέρασε στη Βουλή. Με ένα δημοψήφισμα λύνονται οι έχθρες, οι διαφωνίες, οι αντιδράσεις. Λένε, λένε, λένε αλλά ελάχιστοι ζητούν δημοψήφισμα. Μερικοί υποστηρίζουν το δημοψήφισμα δεν κάνει για εθνικά θέματα αλλά δεν το τεκμηριώνουν ικανοποιητικά. Σημαντικά ζητήματα που διχάζουν τον λαό αλλά και τα κόμματα προσφέρονται για δημοψηφίσματα.

Στις βουλευτικές, οι ψηφοφόροι ψηφίζουν ένα κόμμα επί του συνόλου των θεμάτων. Έτσι δεν γίνεται σωστή αποτύπωση για συγκεκριμένα θέματα. Στο θέμα του Brexit, τα δύο μεγάλα κόμματα ήταν διχασμένα. Το ίδιο συνέβη στην Ελλάδα για τα Μνημόνια. Τα Μνημόνια ήταν η αιτία να διασπαστεί η βάση της κεντροδεξιάς και της κεντροαριστεράς και επιπλέον να γίνουν αποσχίσεις στην κορυφή. Από τη ΝΔ έφυγαν σχεδόν οι μισοί ψηφοφόροι και από το ΠΑΣΟΚ πολύ περισσότεροι από τους μισούς. Όσοι έφυγαν ήταν σε μεγάλο ποσοστό αντιμνημονιακοί ενώ όσοι έμειναν ήταν μνημονιακοί. Όπως και το Brexit, τα Μνημόνια ήταν ένα θέμα κατάλληλο για δημοψήφισμα. Τώρα πως το ΟΧΙ έγινε ΝΑΙ και πως οι αντιμνημονιακοί ΣΥΡΙΖΑΝΕΛ έγιναν μνημονιακοί είναι μια άλλη ιστορία.

Υποτίθεται ότι είμαστε δημοκρατική χώρα αλλά η ΠΓΔΜακεδονίας αποδείχθηκε πιο δημοκρατική από εμάς γιατί έκαναν δημοψήφισμα για το θέμα της ονομασίας και τη συμμετοχή στην ΕΕ. Οι Βρετανοί έκαναν δύο δημοψηφίσματα για την ΕΕ. Εκτός από αυτούς, οι Νορβηγοί και οι Ελβετοί απέρριψαν την συμμετοχή όπως η Γροιλανδία το 1982 και το Σαν Μαρίνο το 2013. Η λίστα των χωρών που έχουν κάνει δημοψήφισμα για την ΕΕ είναι πολύ μεγάλη. Επίσης έχουν γίνει δημοψηφίσματα για θέματα σχετικά με την ΕΕ όπως τη συνθήκη του Μάστριχ, του Άμστερνταμ, της Νίκαιας, της Λισαβώνας, το ευρωπαϊκό Σύνταγμα, το ευρώ κλπ. Ρωτήθηκαν και λαοί πολλών άλλων χωρών που λανθασμένα θεωρούμε ότι είναι λιγότερο δημοκρατικοί από εμάς. Στην Ελβετία έχουν γίνει 600 δημοψηφίσματα και στην Ιταλία 72. Η Ελβετοί έχουν παράδοση από τον 13ο αιώνα. Να τονίσουμε ότι η Ελβετία είναι από τις πιο πλούσιες χώρες του κόσμου. Δημοψηφίσματα διενεργούνται στις ΗΠΑ σε δημοτικό και πολιτειακό επίπεδο.

Συνηθισμένες κριτικές που ασκούν στα δημοψηφίσματα είναι: 1) οι ψηφοφόροι δεν θα ενημερωθούν και θα προβληματιστούν και θα ψηφίσουν στην τύχη 2) οι ψηφοφόροι δεν μπορούν να δημιουργήσουν τόσο καλή αντίληψη όσο οι βουλευτές σε ένα περίπλοκο ζήτημα 3) είναι η τυρανία της πλειοψηφίας. Είναι όλα σωστά. Τα επιχειρήματα αυτά δεν είναι των υποστηρικτών της δικτατορίας αλλά της κοινοβουλευτικής δημοκρατίας. Η ειρωνία ή αστείο της υπόθεσης είναι πως τα ίδια αυτά επιχειρήματα είναι πολύ πιο ισχυρά κατά της κοινοβουλευτικής δημοκρατίας. Με αυτό το σκεπτικό πρέπει να καταργηθεί η κοινοβουλευτική δημοκρατία.

Εάν δεν ενδιαφερθούν οι ψηφοφόροι για ένα ή λίγα θέματα, θα το κάνουν για τα πολλά θέματα που διακυβεύονται στις κοινοβουλευτικές εκλογές; Και εκεί στη τύχη ψηφίζουν. Στη περίπτωση των δημοψηφισμάτων υπάρχει λύση, να περιορίζονται μόνο στα σημαντικά ζητήματα και να μην γίνονται για «ψύλλου πήδημα». Είναι πολύ περισσότερες οι πιθανότητες να ενημερωθούν και να προβληματιστούν σωστά οι ψηφοφόροι σε λίγα σημαντικά ζητήματα, παρά στις δεκάδες που τίθενται στη κρίση τους κατά τη διάρκεια των βουλευτικών εκλογών. Η επιλογή ενός κόμματος είναι ακόμα πιο περίπλοκη υπόθεση από την απάντηση σε ένα ή λίγα ερωτήματα. Το προεκλογικό πρόγραμμα είναι ένα πακέτο πολιτικών σε δεκάδες ζητήματα. Ο ψηφοφόρος μπορεί να έχει αντικρουόμενες απόψεις δηλαδή σε κάποια θέματα να συμφωνεί με το κόμμα ενώ σε άλλα να διαφωνεί. Πρέπει να τα ζυγίσει σωστά. Εάν εμπιστεύονται την απόφαση των πολιτών στις βουλευτικές εκλογές, γιατί δεν την εμπιστεύονται στο δημοψήφισμα;

Στην κονοβουλευτική δημοκρατία θεωρητικά επιτυγχάνονται συναινέσεις. Πρακτικά η κάθε κυβέρνηση ψηφίζει ότι θέλει. Οι περισσότεροι νόμοι και οι περισσότερες αποφάσεις παίρνονται με απλή πλειοψηφία στη Βουλή. Και η κοινοβουλευτική δημοκρατία, τυρανία της πλειοψηφίας είναι. Μάλιστα στο σύστημα της αυξημένης αναλογικής είναι η τυρανία της μειοψηφίας. Μέχρι σήμερα ελάχιστες κυβερνήσεις είχαν την πλειοψηφία των ψηφισάντων λόγω της αυξημένης αναλογικής. Για ένα ζήτημα υπάρχουν δύο περιπτώσεις: α) να είναι ακριβώς στη μέση μοιρασμένοι οι ψηφοφόροι β) να υπερτερεί κάποια άποψη λίγο η πολύ. Η πρώτη περίπτωση είναι σχεδόν αδύνατη. Πάντα κάποια άποψη θα υπερισχύει έστω και με μονοψήφια διαφορά. Είναι καλύτερα να επικρατεί η άποψη της μειοψηφίας; Αυτό κι αν δεν είναι τυρανία. Δηλαδή για να μην έχουμε τυρανία της πλειοψηφίας να έχουμε τυρανία της μειοψηφίας;

Σκοπεύουμε να καθιερώσουμε να γίνεται δημοψήφισμα κάθε τέσσερα χρόνια. Δεν καταργηθεί η κοινοβουλευτική δημοκρατία και θα αντικατασταθεί από την άμεση, απλά για λίγα σημαντικά ζητήματα θα αποφασίζει άμεσα ο λαός. Εμείς οι Έλληνες έχουμε ένα παραπάνω λόγο να εφαρμόσουμε τα δημοψηφίσματα λόγω παράδοσης. Λέμε ότι από την Ελλάδα προέρχεται η δημοκρατία και συγκεκριμένα από την αρχαία Αθήνα. Η δημοκρατία που εφάρμοζαν στην Αρχαία Αθήνα ήταν άμεση δημοκρατία. Για να μην έχει επιπλέον κόστος θα το κάνουμε μαζί με κάποιες άλλες εκλογές, αυτοδιοικητικές ή τις ευρωεκλογές. Δεν θα περιλαμβάνει ένα μόνο θέμα αλλά περισσότερα, ό,τι προκύπτει κάθε φορά. Αντί για ψηφοδέλτιο θα υπάρχει ένα ερωτηματολόγιο και οι ψηφοφόροι θα βάζουν σταυρό η τσεκ στα ερωτήματα. Κάποια θα είναι ΝΑΙ ή ΟΧΙ κι άλλα θα έχουν επιλογές α-β-γ-δ. Δεν θα στοιχίζει τίποτα και θα λύνονται πολλά προβλήματα. Βέβαια το δημοψήφισμα δεν προσφέρεται για ζητήματα που αφορούν μειονότητες γιατί σχεδόν πάντοτε το αποτέλεσμα θα είναι εναντίον των μειονοτήτων.